Áp dụng đúng mẹo chữa tê chân khi ngồi lâu sẽ giúp bạn xua tan cảm giác tê rần như kim châm, khôi phục lại cảm giác vận động của bàn chân chỉ sau 1 đến 2 phút. Hiện tượng tê bì này thường xảy ra khi ngồi khoanh chân, ngồi xổm, vắt chéo chân hoặc làm việc văn phòng quá lâu, khiến mạch máu và dây thần kinh tọa bị chèn ép tạm thời. Để chân nhanh hồi phục mà không bị ngã khuỵu do mất cảm giác, bạn cần thao tác giải phóng áp lực đúng cách.
4 mẹo chữa tê chân khi ngồi lâu giúp hết cảm giác kiến bò tức thì
Khi vừa đứng dậy với một bên chân tê mất cảm giác, việc cố bước đi ngay rất dễ khiến bạn trượt ngã hoặc lật sơ mi cổ chân. Chuyên trang Mẹo Vặt Sức Khỏe hướng dẫn bạn 4 bước xử lý cơ học tại chỗ an toàn và hiệu quả:
1. Thay đổi tư thế và xoay khớp cổ chân tại chỗ
Đây là cách đơn giản nhất để dỡ bỏ ngay lực đè nén lên các nhánh thần kinh chày và thần kinh mác.
- Thả lỏng chân: Ngay khi thấy chân bắt đầu tê cứng, hãy duỗi thẳng chân ra phía trước, tuyệt đối không tiếp tục gập gối hay ngồi đè lên gót chân.
- Xoay tròn khớp cổ chân: Nhấc nhẹ bàn chân lên khỏi mặt đất và xoay tròn cổ chân theo chiều kim đồng hồ 10 vòng, sau đó xoay ngược lại 10 vòng. Động tác này kích thích bơm cơ bắp chân co bóp nhịp nhàng, đẩy máu tĩnh mạch hồi lưu về tim.
- Gập duỗi mũi chân: Kéo ngược mũi chân về phía đầu gối rồi lại duỗi thẳng mũi chân ra xa. Thao tác này tương tự động tác giải phóng cơ trong mẹo chữa chuột rút chân khi ngủ, giúp kéo giãn nhẹ nhàng thớ cơ bắp chân và giải tỏa chèn ép mạch máu.
2. Dậm chân nhẹ nhàng hoặc nhón gót chân
Khi cảm giác râm ran bắt đầu giảm bớt và bạn có thể kiểm soát lại bàn chân, hãy kích thích thụ cảm thể thần kinh dưới lòng bàn chân bằng cử động nhịp nhàng.
- Nếu đang ngồi trên ghế làm việc: Đặt cả hai bàn chân chạm sàn, thực hiện động tác nhón gót chân lên cao rồi hạ xuống nhịp nhàng từ 15 – 20 lần.
- Nếu đứng dậy: Vịn nhẹ tay vào mép bàn hoặc tường để giữ thăng bằng, sau đó dậm nhẹ từng chân tại chỗ. Lực tiếp xúc nhẹ nhàng với mặt sàn sẽ phát tín hiệu kích hoạt lại các đầu mút thần kinh cảm giác ngoại biên.
3. Xoa bóp dọc từ bắp chuối xuống mu bàn chân
Động tác massage cơ học giúp gia tăng nhiệt độ tại chỗ, làm giãn các mao mạch đang co thắt và tăng cường oxy đến các mô tế bào đang bị thiếu máu cục bộ.
- Dùng hai lòng bàn tay ôm lấy bắp chân, xoa bóp và vuốt dọc từ dưới khoeo chân xuôi xuống gót chân.
- Dùng ngón tay cái miết nhẹ vào các kẽ ngón chân và ấn nhẹ vào huyệt Dũng Tuyền (nằm ở chỗ lõm giữa 1/3 trước lòng bàn chân).
- Xoa nóng hai lòng bàn tay vào nhau rồi áp vào mu bàn chân tê buốt để hơi ấm xua tan cảm giác lạnh ngắt thường gặp khi máu lưu thông kém.
4. Đứng lên đi lại và vươn duỗi toàn thân
Sau khi cảm giác châm chích buốt rát đã lắng xuống khoảng 80%, bạn nên rời khỏi vị trí ngồi và đi lại quanh phòng từ 1 đến 2 phút.
- Thói quen ngồi lì một chỗ không chỉ làm tê bì hai chân mà còn khiến cột sống cổ và vùng vai gáy phải gánh chịu áp lực lớn cả ngày.
- Khi đứng dậy đi lại, bạn nên kết hợp vươn hai tay lên cao, nghiêng người sang hai bên để vừa kích thích tuần hoàn toàn thân, vừa hạn chế tình trạng co cứng cơ cổ vai gáy (nhất là sau những đêm thức dậy bị ê ẩm, bạn có thể xem thêm mẹo chữa cứng cổ sau khi ngủ dậy để biết cách thư giãn vùng cơ này).
Vì sao ngồi lâu lại bị tê rần và châm chích chân?
Nhiều người lầm tưởng tê chân đơn thuần là do “máu không lưu thông được”, nhưng theo y học, đây là sự kết hợp của cả hai cơ chế thần kinh và tuần hoàn:
- Chèn ép dây thần kinh ngoại biên: Khi ngồi xếp bằng, ngồi đè lên chân hoặc vắt chéo chân, trọng lượng cơ thể sẽ tì đè trực tiếp lên dây thần kinh mác chung ở gần đầu gối hoặc dây thần kinh tọa ở mông. Tín hiệu điện truyền từ não bộ xuống chân bị ngắt quãng tạm thời (tương tự như đường ống nước bị gập lại).
- Mao mạch nuôi dây thần kinh bị bít tắc: Các mạch máu nhỏ li ti nuôi dưỡng chính các sợi dây thần kinh cũng bị chèn ép, dẫn đến thiếu oxy cục bộ. Khi bạn đổi tư thế, máu ùa về đột ngột và dây thần kinh bắt đầu hoạt động trở lại sẽ tạo ra cảm giác tê buốt, châm chích như hàng ngàn con kiến đang bò dưới da (hiện tượng dị cảm Paresthesia).
- Cơ thể mệt mỏi và ứ trệ khí huyết: Việc thiếu vận động kết hợp với tình trạng thiếu ngủ kéo dài khiến hệ tuần hoàn làm việc kém hiệu quả. Để cơ thể được phục hồi năng lượng và tuần hoàn ổn định sau ngày dài làm việc, bạn có thể áp dụng các mẹo bấm huyệt an thần dễ ngủ vào buổi tối giúp toàn bộ kinh lạc được lưu thông thông suốt.
Cách phòng ngừa tê chân cho dân văn phòng và người hay ngồi nhiều
Để không còn phải khổ sở chịu đựng từng cơn tê rần mỗi lần đứng dậy, bạn nên chủ động thiết lập những thói quen đơn giản ngay tại bàn làm việc:
- Tuân thủ quy tắc 45 – 60 phút: Cứ sau mỗi 45 đến 60 phút ngồi làm việc, hãy đứng dậy đi lấy nước, đi vệ sinh hoặc vươn vai thư giãn 2 – 3 phút.
- Chỉnh độ cao ghế ngồi phù hợp: Điều chỉnh ghế sao cho đùi song song với mặt sàn và hai bàn chân đặt phẳng hoàn toàn xuống đất. Tránh để mép ghế tì cấn sâu vào khoeo chân làm cản trở lưu thông máu.
- Từ bỏ thói quen vắt chéo chân: Tư thế bắt chéo chân khiến khung chậu bị lệch và chèn ép mạnh lên tĩnh mạch đùi.
- Uống đủ nước rải đều: Cung cấp đủ nước giúp máu duy trì độ loãng lý tưởng, hạn chế đông tụ và tăng tốc độ tuần hoàn đến tận các đầu ngón chân.
Dấu hiệu cảnh báo tê chân nguy hiểm cần đi khám sớm
Tê chân do tư thế ngồi thường sẽ tự biến mất hoàn toàn sau 1 – 3 phút khi bạn vận động. Tuy nhiên, nếu bạn nhận thấy các dấu hiệu sau, cần đến ngay cơ sở y tế uy tín để kiểm tra:
- Tê bì chân xuất hiện tự nhiên ngay cả khi không ngồi đè lên chân, hoặc cảm giác tê kéo dài liên tục nhiều giờ liền.
- Tê kèm theo cảm giác mất thăng bằng, đi đứng liêu xiêu, ngón chân cái yếu không nhấc lên được (dấu hiệu bàn chân rủ do chèn ép rễ thần kinh thắt lưng).
- Tê buốt lan dọc từ thắt lưng xuống mông, đùi và bắp chân (nguy cơ thoát vị đĩa đệm chèn ép thần kinh tọa).
- Tê đối xứng cả hai bàn chân như mang găng tay, đi tất (cảnh báo biến chứng thần kinh do đái tháo đường hoặc thiếu hụt vitamin B nặng).
Lưu ý miễn trừ trách nhiệm y tế
Khuyến cáo: Những thông tin và hướng dẫn trong bài viết tại meovatsuckhoe.com chỉ nhằm mục đích tham khảo để xử lý các phản xạ tê bì sinh lý tạm thời trong sinh hoạt. Nội dung này không thể thay thế cho việc chẩn đoán cận lâm sàng (đo điện cơ EMG, chụp MRI cột sống thắt lưng) hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa Thần kinh và Cơ xương khớp. Bạn cần chủ động đi khám nếu tình trạng tê chân diễn tiến kéo dài.
Thực hành các mẹo chữa tê chân khi ngồi lâu không chỉ giúp bạn nhanh chóng thoát khỏi cảm giác bứt rứt, châm chích khó chịu mà còn bảo vệ đôi chân linh hoạt, khỏe mạnh suốt ngày dài. Hãy tập thói quen đứng lên vận động thường xuyên, điều chỉnh tư thế ngồi chuẩn xác và đồng hành cùng Mẹo Vặt Sức Khỏe để xây dựng lối sống lành mạnh, khoa học cho cả gia đình.