Biết rõ làm thế nào để trẻ sơ sinh hết nấc sẽ giúp bố mẹ nhanh chóng cắt cơn co thắt cơ hoành, giúp bé êm bụng và tránh nôn trớ sữa chỉ sau vài phút. Nấc cụt ở trẻ sơ sinh (đặc biệt giai đoạn dưới 6 tháng tuổi) là phản xạ sinh lý hoàn toàn bình thường do dây thần kinh phế vị chưa hoàn thiện hoặc do bé nuốt phải nhiều không khí khi bú. Áp dụng các thao tác vật lý dịu nhẹ và điều chỉnh cữ bú là giải pháp an toàn hàng đầu giúp con dễ chịu ngay tại nhà.
4 mẹo giúp trẻ sơ sinh hết nấc cụt nhanh chóng và êm ái
Cơ thể bé sơ sinh rất non nớt, bố mẹ tuyệt đối không áp dụng các mẹo giật mình của người lớn (như hù dọa, bịt mũi) vì dễ làm bé hoảng sợ. Chuyên trang Mẹo Vặt Sức Khỏe hướng dẫn 4 bước xử lý khoa học và lành tính giúp dứt cơn nấc của con:
1. Vỗ ợ hơi đúng tư thế để tống khí thừa
Nuốt nhiều không khí khi bú là nguyên nhân số một khiến dạ dày giãn to, kích thích cơ hoành co thắt liên tục.
- Tư thế bế vác qua vai: Bế đứng bé áp sát vào ngực mẹ, cằm bé tựa nhẹ lên vai mẹ. Một tay đỡ mông bé, tay còn lại khum lòng bàn tay vỗ nhẹ nhàng từ thắt lưng vuốt ngược lên giữa hai bả vai cho đến khi nghe tiếng bé ợ hơi lớn.
- Tư thế ngồi trên đùi: Cho bé ngồi hơi nghiêng về phía trước trên đùi mẹ, một tay dùng ngón cái và ngón trỏ đỡ chắc cằm và ngực bé (tránh chèn vào cổ họng), tay kia khum lại vỗ nhẹ sau lưng.
2. Cho bé bú thêm một vài ngụm sữa ấm hoặc nước ấm
Động tác nuốt nhịp nhàng khi bú sẽ phát tín hiệu ngắt quãng các xung động co giật bất thường của cơ hoành.
- Nếu bé bú mẹ: Hãy cho bé ngậm lại ti mẹ đúng khớp để nuốt vài ngụm sữa ấm.
- Nếu bé bú bình: Cho bé uống 1 – 2 thìa cà phê nước ấm (đối với trẻ trên 6 tháng) hoặc một lượng nhỏ sữa công thức ấm. Cử động nuốt liên tục sẽ giúp ổn định lại nhịp thở của bé.
3. Đổi tư thế bú và kiểm tra núm ti bình
Bú quá nhanh hoặc khớp ngậm sai khiến bé nuốt vào nhiều bóng khí hơn lượng sữa tiếp nhận.
- Khi thấy bé bắt đầu phát ra tiếng nấc lặp lại, hãy dừng cữ bú ngay lập tức, dựng bé ngồi dậy để dạ dày ổn định.
- Tình trạng nuốt khí thừa này nếu không được xử lý triệt để không chỉ gây nấc mà còn dẫn đến việc bé bị chướng bụng, quấy khóc sau bú. Lúc này, mẹ nên áp dụng thêm mẹo dân gian chữa đầy hơi cho trẻ sơ sinh bằng các bài tập vận động nhẹ để giúp con xả hết hơi thừa ra ngoài.
4. Gãi nhẹ tai hoặc gãi lòng bàn chân bé
Đây là mẹo dân gian truyền miệng nhưng có cơ sở sinh lý rõ ràng giúp đánh lạc hướng hệ thần kinh thực vật.
- Dùng đầu ngón tay gãi nhẹ nhàng vào vành tai hoặc dưới lòng bàn chân bé khoảng 30 – 60 giây.
- Phản xạ co chân hoặc cử động nhẹ ở tai sẽ làm ngắt quãng nhịp co thắt của cơ hoành, giúp nhịp thở của con điều hòa trở lại mà không gây đau đớn.
Mối liên hệ giữa nấc cụt, đầy trướng bụng và tật vặn mình ở trẻ
Ở trẻ sơ sinh, các biểu hiện khó chịu ở hệ tiêu hóa và phản xạ thần kinh luôn có sự gắn kết mật thiết với nhau:
- Từ nấc cụt đến ứ hơi trướng bụng: Khi bé nuốt nhiều không khí mà không được vỗ ợ hơi kỹ, các túi khí sẽ di chuyển xuống ruột non và đại tràng, khiến bụng căng tròn như quả bóng và phát ra tiếng ùng ục.
- Đầy hơi dẫn đến vặn mình, rặn đỏ mặt: Khí hơi ứ trệ tạo áp lực tức tối trong ổ bụng khiến bé phải gồng mình, uốn cong người và rặn è è để cố xì hơi. Nếu thấy con ngủ không yên giấc vì biểu hiện này, mẹ nên tham khảo thêm mẹo dân gian chữa vặn mình ở trẻ sơ sinh để giúp bé thả lỏng cơ thể và ngủ sâu giấc hơn.
- Khó chịu kéo dài gây khóc đêm quấy khóc: Khi cả cơn nấc, đầy bụng và vặn mình tích tụ lại vào ban đêm, bé rất dễ rơi vào trạng thái bứt rứt, quấy khóc không dứt suốt nhiều giờ liền. Mẹ có thể bỏ túi ngay bài viết trẻ sơ sinh khóc dạ đề mẹo dân gian để có cách vỗ về, xoa dịu tâm lý giúp con dứt cơn hờn mát ban đêm.
Những sai lầm nguy hiểm cần tránh khi chữa nấc cho trẻ nhỏ
Nhiều phụ huynh vì quá sốt ruột khi thấy con giật nấc liên hồi đã vội vàng áp dụng các mẹo phản khoa học gây nguy hiểm cho trẻ:
- Không bịt mũi hay bịt miệng trẻ: Tuyệt đối không giữ mũi hay chặn miệng bé để ép nhịn thở như người lớn vì đường hô hấp của trẻ sơ sinh rất hẹp, dễ dẫn đến nghẹt thở và tím tái.
- Không cho uống quá nhiều nước: Trẻ dưới 6 tháng tuổi bú mẹ hoàn toàn không cần uống thêm nước lọc vì có thể gây ngộ độc nước hoặc làm loãng nồng độ natri trong máu.
- Không tự ý dùng nước đường đậm đặc: Tránh pha nước đường cho bé sơ sinh uống vì hệ men tiêu hóa của con chưa xử lý được lượng đường tinh luyện, dễ gây tiêu chảy và đầy bụng nặng hơn.
Khi nào nấc cụt ở trẻ sơ sinh cần đưa đi khám bác sĩ?
Phần lớn các cơn nấc cụt sẽ tự chấm dứt sau 5 đến 10 phút và không gây đau đớn cho bé. Tuy nhiên, bố mẹ cần đưa con đến bệnh viện Nhi đồng thăm khám khi:
- Cơn nấc kéo dài liên tục trên 3 tiếng đồng hồ không dứt, khiến bé kiệt sức.
- Bé nấc đi kèm hiện tượng nôn trớ sữa ồ ạt qua cả mũi và miệng, ho sặc sụa.
- Bé quấy khóc dữ dội, cong gập người vì đau đớn mỗi lần phát ra tiếng nấc.
- Nấc kèm theo biểu hiện sốt, khó thở, thở rên hoặc tím tái quanh môi.
Lưu ý miễn trừ trách nhiệm y tế
Khuyến cáo: Toàn bộ thông tin và kinh nghiệm chăm sóc bé trên website meovatsuckhoe.com chỉ mang tính chất tham khảo thói quen sinh hoạt và hỗ trợ xử lý phản xạ lành tính tại nhà. Nội dung này hoàn toàn không thay thế cho việc chẩn đoán lâm sàng hay phác đồ điều trị các bệnh lý tiêu hóa, trào ngược bẩm sinh từ bác sĩ chuyên khoa Nhi. Phụ huynh cần tham vấn ý kiến bác sĩ khi bé có dấu hiệu bất thường.
Hiểu rõ làm thế nào để trẻ sơ sinh hết nấc giúp bố mẹ luôn bình tĩnh xử lý êm ái mỗi khi con bị gián đoạn giấc ngủ hay sau cữ bú no. Hãy chú ý vỗ ợ hơi đều đặn cho con sau mỗi bữa ăn, điều chỉnh núm ti vừa vặn và luôn đồng hành cùng Mẹo Vặt Sức Khỏe để trang bị thêm nhiều cẩm nang chăm sóc mẹ và bé an toàn, khoa học mỗi ngày.